Jak wietrzyć mieszkanie zimą, żeby nie przepłacać za ogrzewanie

Kiedy robi się chłodniej, w mieszkaniach i na naszych skrzynkach pojawiają się te same pytania: czy wietrzyć, skoro właśnie włączyło się ogrzewanie? Czy otwarte okno nie wyrzuca pieniędzy przez okno? I skąd na ścianie przy oknie nagle plamy?

Odpowiedź jest może nieintuicyjna, ale prosta: dobrze zrobione wietrzenie nie podnosi rachunków za ogrzewanie, a często pomaga je utrzymać na rozsądnym poziomie. Zimne powietrze z zewnątrz jest suche, a suche mieszkanie nagrzewa się szybciej i dłużej trzyma ciepło. Złe wietrzenie, czyli uchylone okno przez wiele godzin, rzeczywiście kosztuje.

W tym poradniku wyjaśniamy, dlaczego tak jest, jak wietrzyć krok po kroku i kto odpowiada za wilgoć i pleśń w mieszkaniu na wynajem. Jako firma zarządzająca najmem we Wrocławiu widzimy co roku, jak wiele problemów zaczyna się od tego jednego nawyku.

Zasada w pigułce

• Wietrz krótko i intensywnie: szeroko otwarte okno lub przeciąg, zwykle 3–10 minut, kilka razy dziennie.
• Na czas wietrzenia zakręć grzejnik lub ustaw termostat na minimum.
• Nie zostawiaj okna uchylonego na wiele godzin. To najdroższa i najmniej skuteczna metoda.
• Dbaj o wilgotność w mieszkaniu na poziomie około 40–60%. Najprościej sprawdzić to tanim higrometrem.

Skąd bierze się wilgoć w mieszkaniu

Wilgoć produkujemy sami, każdego dnia. Oddychamy i pocimy się, gotujemy, bierzemy prysznic, suszymy pranie w pokoju, podlewamy rośliny. Szacunkowo w kilkuosobowym gospodarstwie domowym to kilka litrów wody na dobę, a większość z niej trafia do powietrza.

Latem nie zauważamy problemu, bo wilgoć wychodzi przez uchylone okna. Zimą okna są zamknięte, a para wodna zostaje w środku. Osadza się na najchłodniejszych powierzchniach: w narożnikach, za szafą przy zewnętrznej ścianie i na szybach. Tam najczęściej zaczyna się pleśń.

Wietrzenie jest więc najprostszym sposobem, żeby tę wilgoć wyprowadzić na zewnątrz, zanim zdąży wsiąknąć w ściany i meble.

Dlaczego suche mieszkanie nagrzewa się szybciej

Zimne powietrze może przenieść bardzo mało pary wodnej. Przykładowo, powietrze o temperaturze −5°C i wilgotności 80% po ogrzaniu do 20°C ma wilgotność względną około 15%. Dlatego po wpuszczeniu mroźnego powietrza do pokoju i jego ogrzaniu mieszkanie robi się suchsze, a nie bardziej wilgotne.

To ważne z jednego powodu: najwięcej wilgoci nie siedzi w samym powietrzu, tylko w ścianach, tynkach, tekstyliach i meblach. I to one decydują, ile energii zabiera ogrzewanie.

• Woda magazynuje ciepło. Ma kilkukrotnie większe ciepło właściwe niż cegła czy beton, więc wilgotne przegrody potrzebują więcej energii, żeby się nagrzać.
• Odparowanie kosztuje. Wilgoć z powierzchni ścian i materiałów, kiedy paruje, zabiera ciepło z pomieszczenia.
• Wilgotna ściana gorzej izoluje. Zawilgocony materiał przewodzi ciepło lepiej niż suchy, więc więcej ciepła ucieka na zewnątrz.
• Wilgoć odbieramy jako chłód. W wilgotnym mieszkaniu często czujemy się zimniej przy tej samej temperaturze i dokręcamy termostat.

Uczciwie trzeba dodać, że sama para wodna w powietrzu nie zmienia dużo w tym, ile energii potrzeba, żeby ogrzać metr sześcienny powietrza. Różnicę robi wilgoć zgromadzona w przegrodach i wyposażeniu. Dlatego mówimy o suchym mieszkaniu, a nie wyłącznie o suchym powietrzu.

Przy okazji: wietrzenie nie ma na celu wysuszenia mieszkania do zera. Zbyt suche powietrze (poniżej ok. 30–40%) też nie jest zdrowe, więc celem jest umiarkowana wilgotność.

Jak wietrzyć dobrze

Zimową procedurę można zmieścić w czterech krokach:

1. Zakręć grzejnik lub ustaw głowicę termostatyczną na minimum. Inaczej termostat „zobaczy” zimne powietrze i będzie grzał na pełnię przy otwartym oknie.
2. Otwórz szeroko okna, najlepiej po przeciwnych stronach mieszkania, żeby powstał przeciąg.
3. Poczekaj kilka minut. Im zimniej na zewnątrz, tym krócej: zwykle wystarcza 3–5 minut, a przy łagodniejszej pogodzie do ok. 10.
4. Zamknij okna i odkręć grzejnik. Powietrze szybko się nagrzeje, bo ściany i meble nie zdążyły się wychłodzić.

Zalecenia różnych poradników nieco się różnią (od 3–5 do 5–10 minut), ale zasada jest wspólna: krótko, intensywnie i kilka razy dziennie.

Moment	Co robić
Rano po przebudzeniu	Przewietrz sypialnię i resztę mieszkania, żeby usunąć wilgoć i dwutlenek węgla zgromadzone w nocy
Po gotowaniu i kąpieli	Przewietrz kuchnię i łazienkę, najlepiej od razu, póki para nie osiadła na ścianach
Wieczór przed snem	Krótki przeciąg w całym mieszkaniu
Podczas suszenia prania	Wietrz częściej i susz pranie w pomieszczeniu, które można przewietrzyć

Błędy, które podnoszą rachunki

• Okno uchylone przez wiele godzin. Ciągle wychładza ściany i ościeża, a wymiana powietrza jest słaba. Zimne narożniki przy oknie to idealne miejsce dla pleśni.
• Otwarte okno przy grzejącym kaloryferze. Grzejnik pracuje na pełnych obrotach, a ciepło wylatuje na zewnątrz.
• Brak wietrzenia, żeby „nie tracić ciepła”. Wilgoć zostaje w środku, osiada na ścianach i meblach, a mieszkanie trudniej się nagrzewa.
• Suszenie prania w zamkniętym pokoju. To jedno z największych źródeł wilgoci w sezonie grzewczym.
• Zasłonięte grzejniki i szafy dociskane do zewnętrznych ścian. Ciepłe powietrze nie krąży, a za meblami zbiera się wilgoć.
• Zaklejone lub zablokowane nawiewniki i kratki wentylacyjne. Mieszkanie traci naturalny dopływ i odpływ powietrza.

Pleśń w wynajmowanym mieszkaniu: kto za nią odpowiada

Odpowiedzialność zależy od przyczyny pleśni, a nie od tego, kto pierwszy ją zauważył.

Przyczyna	Kto odpowiada
Wada budynku lub lokalu: nieszczelny dach, awaria instalacji, mostki termiczne, niedziałająca wentylacja	Zwykle wynajmujący
Sposób użytkowania: brak wietrzenia, suszenie prania w zamkniętych pomieszczeniach, niedogrzewanie	Zwykle najemca
Przyczyny złożone lub sporne	Potrzebna ocena specjalisty

W Kodeksie cywilnym wynajmujący jest zobowiązany oddawać lokal w stanie przydatnym do umówionego użytku i utrzymywać go w takim stanie przez czas najmu (art. 662 § 1). Z kolei najemca przy zwrocie lokalu odpowiada za jego pogorszenie, chyba że wynika ono z zużycia w następstwie prawidłowego używania (art. 675 § 1).

W praktyce najczęściej pomaga prosta zasada: najemca zgłasza pleśń od razu i pisemnie (e-mail lub SMS wystarczą jako dowód), a w spornych sytuacjach strony zlecają niezależną ocenę: pomiar wilgotności, kamerę termowizyjną i sprawdzenie wentylacji.

To ogólna informacja, a nie porada prawna. W konkretnej sprawie liczą się treść umowy i okoliczności.

Wskazówki dla właścicieli mieszkań na wynajem

Większość problemów z wilgocią da się ograniczyć, zanim najemca zdąży je zauważyć. Przed sezonem grzewczym warto:

• sprawdzić, czy kratki wentylacyjne są drożne, a nawiewniki okienne działają i nie są zaklejone;
• zadbać o sprawne, szczelne okna i drzwi balkonowe, a w nowszych, bardzo szczelnych mieszkaniach pamiętać o dopływie świeżego powietrza;
• dać najemcy tani higrometr i krótką instrukcję wietrzenia, np. jako załącznik do protokołu zdawczo-odbiorczego;
• udokumentować stan ścian i narożników zdjęciami przy przekazaniu lokalu;
• szybko reagować na zgłoszenia o wilgoci. Wczesna reakcja to zwykle tanie osuszenie, a nie remont.

W Multibed zarządzamy najmem we Wrocławiu od ponad 10 lat. Wiemy, że spokojna zima to w dużej mierze kwestia dobrego przygotowania lokalu i jasnych zasad dla najemcy.

Najczęstsze pytania

Czy wietrzyć mieszkanie przy mrozie?

Tak, ale krócej. Przy dużej różnicy temperatur wymiana powietrza zachodzi szybko, więc zwykle wystarcza 3–5 minut przy szeroko otwartym oknie lub przeciągu.

Jak długo wietrzyć mieszkanie zimą?

Najczęściej zaleca się od 3 do 10 minut, kilka razy dziennie. Im zimniej na zewnątrz, tym krócej.

Czy uchylone okno wystarczy?

Nie. Uchylone okno wychładza ściany i ościeża, a wymiana powietrza jest słaba. Zdecydowanie lepiej otworzyć okno szeroko na kilka minut.

Czy wietrzenie przy włączonym ogrzewaniu zwiększa rachunki?

Krótkie wietrzenie nie. Kosztowne jest dopiero wietrzenie przy grzejącym kaloryferze lub okno uchylone przez wiele godzin. Na czas wietrzenia zakręć grzejnik.

Jaka wilgotność w mieszkaniu jest właściwa?

Najczęściej podaje się przedział około 40–60%. W pokojach dziennych zalecane są wartości bliższe dolnej granicy, w sypialni nieco wyższe. Wilgotność najlepiej mierzyć higrometrem.

Czy osuszacz zastępuje wietrzenie?

Nie w pełni. Osuszacz usuwa wilgoć, ale nie wymienia powietrza, więc nie pozbędzie się dwutlenku węgla ani zapachów. Może być uzupełnieniem wietrzenia, np. przy suszeniu prania.

Podsumowanie

Wietrz krótko i intensywnie, zakręcaj grzejnik na czas wietrzenia i nie zostawiaj okna uchylonego na wiele godzin. Dzięki temu mieszkanie jest suche, szybciej się nagrzewa i dłużej trzyma ciepło, a pleśń ma mniej szans na rozwój.

Masz mieszkanie na wynajem we Wrocławiu i chcesz mieć pewność, że jest przygotowane na sezon grzewczy? Skontaktuj się z nami. Zajmiemy się wynajmem, najemcami i sprawami lokalu, a Ty nie będziesz musiał się martwić o wilgoć, zgłoszenia i usterki.

Źródła

• Fortum: Jak wietrzyć mieszkanie?
• Budujemy Dom: Jak skutecznie wietrzyć mieszkanie?
• Wentylacja.com.pl: Jak wietrzyć mieszkanie?
• Dalkia: Jak wilgotność powietrza wpływa na komfort cieplny i koszty ogrzewania?
• Inspekcja Domu: Pleśń w wynajmowanym mieszkaniu
• Miastorama: Obowiązki wynajmującego według Kodeksu cywilnego